AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI ADINDAN

Azərbaycan Respublikası

Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun

Q Ə R A R I

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin II hissəsi və 71-ci maddəsi baxımından Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 211.2 və 218.3-cü maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh olunmasına dair

16 oktyabr 2025-ci il                                                                              Bakı şəhəri

Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu Fərhad Abdullayev (sədr), Humay Əfəndiyeva (məruzəçi-hakim), Rauf Quliyev, Otari Qvaladze, Fikrət Məmmədov, İsa Nəcəfov, Rəşid Rzayev, Fərhad Tutayuk və Xanlar Vəliyevdən ibarət tərkibdə,

məhkəmə katibi Fəraid Əliyevin iştirakı ilə,

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin IV hissəsinə, “Konstitusiya Məhkəməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 27.2 və 32-ci maddələrinə və Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Daxili Nizamnaməsinin 39-cu maddəsinə müvafiq olaraq, xüsusi konstitusiya icraatının yazılı prosedur qaydasında keçirilən məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun sorğusu əsasında Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin II hissəsi və 71-ci maddəsi baxımından Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 211.2 və 218.3-cü maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh olunmasına dair konstitusiya işinə baxdı.

İş üzrə hakim H.Əfəndiyevanın məruzəsini, maraqlı subyektlər Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun sorğusunu və Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi Aparatının mülahizəsini, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məhkəməsi, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi, Hüquqi Ekspertiza və Qanunvericilik Təşəbbüsləri Mərkəzi və Azərbaycan Respublikasının Vəkillər Kollegiyası tərəfindən təqdim olunmuş mütəxəssis mülahizələrini, ekspertlər Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinin Cinayət prosesi kafedrasının professoru, hüquq elmləri doktoru F.Abbasovanın və həmin kafedranın müəllimi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru L.Məmmədovanın rəyini və iş materiallarını araşdırıb müzakirə edərək, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu

MÜƏYYƏN   ETDİ:

Azərbaycan Respublikasının Prokurorluğu (bundan sonra – Prokurorluq) Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinə (bundan sonra – Konstitusiya Məhkəməsi) sorğu ilə müraciət edərək Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – Cinayət-Prosessual Məcəllə) 211.2-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının (bundan sonra – Konstitusiya) 60-cı maddəsinin II hissəsi və həmin Məcəllənin 218.3-cü maddəsi ilə əlaqəli şəkildə şərh olunmasını xahiş etmişdir.

Sorğuverənin qənaətinə görə, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 50.1, 50.3, 211.2–211.7-ci maddələrində cinayət təqibi üzrə icraatın ayrılmasının şərtləri və qaydaları müəyyən olunsa da, ayrılmış cinayət işi üzrə ibtidai istintaq müddətinin axımının başlanmasına münasibətdə qanunvericilikdə qeyri-müəyyənlik mövcuddur.

Prokurorluq hesab etmişdir ki, hüquqi müəyyənlik prinsipinin təmin edilməsi məqsədi ilə cinayət işinin materiallarından başqa cinayət işinin ayrıca icraata ayrılması hallarında ibtidai istintaq müddətinin axımının hansı andan başlanması məsələsinə aydınlıq gətirilməsinə zərurət yaranmışdır.

Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu sorğu ilə əlaqədar aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir.

Konstitusiyanın 71-ci maddəsinin I hissəsinə əsasən, Konstitusiyada təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını gözləmək və qorumaq qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyəti orqanlarının borcudur. Həmin maddənin II hissəsində göstərilir ki, insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının həyata keçirilməsini heç kəs məhdudlaşdıra bilməz.

Konstitusiyanın 60-cı maddəsinin I və II hissələri ilə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. Bu hüquq əsas insan hüquq və azadlıqları sırasında olmaqla yanaşı, eyni zamanda bütün digər hüquq və azadlıqların təminatı kimi çıxış edir. Məhkəmə müdafiəsi hüququ yalnız məhkəməyə müraciət etmək imkanını deyil, həmçinin pozulmuş hüquq və azadlıqların qanunvericilikdə müəyyən edilən hədlər çərçivəsində səmərəli müdafiəsini ehtiva edən ədalət mühakiməsini də nəzərdə tutur. Hər kəsin hüququ var ki, onun işinə qərəzsiz yanaşılsın və həmin işə inzibati icraat və məhkəmə prosesində ağlabatan müddətdə baxılsın.

Pozulmuş insan hüquqlarının bərpa edilməsinin səmərəliliyinin göstəricilərindən biri ədalət mühakiməsinin vaxtında həyata keçirilməsidir. Bu baxımdan, ədalət mühakiməsi yalnız iş məhkəmə tərəfindən ağlabatan müddətdə baxılmış və həll edilmiş olduğu halda həqiqətən “ədalət” meyarlarına cavab vermiş olur.

İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi (bundan sonra – Avropa Məhkəməsi) İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyanın 5-ci (azadlıq və toxunulmazlıq hüququ) və 6-cı (ədalətli məhkəmə araşdırması hüququ) maddələrinin pozulması ilə bağlı şikayətlərə baxarkən ibtidai araşdırmanın ağlabatan müddətə aparılmasının vacibliyini xüsusilə qeyd etmişdir.

Cinayət-prosessual qanunvericilikdə müəyyən edilmiş müddətlər ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsində xüsusi rol oynayır. Məhz bu müddətlərdə cinayət mühakimə icraatı iştirakçılarının hüquq və vəzifələri yaranır, icra olunur və ya onlara xitam verilir.

Prosessual müddətlərin əhəmiyyəti özünü təkcə prosessual vəzifələrin icra edilməsində deyil, həmçinin cinayət prosesi orqanının həyata keçirdiyi cinayət təqibi üzrə icraatın ardıcıl və fasiləsizliyinin təmin olunmasında da göstərir. Qeyd olunmalıdır ki, cinayət prosesinin məhkəməyədək icraat və məhkəmə icraatı mərhələlərinə bölünməsi Cinayət-Prosessual Məcəllədə nəzərdə tutulmuş prosessual müddətlərin də eyni mərhələ üzrə bölgüsünə səbəb olmuşdur. Belə ki, cinayət prosesi həm məhkəmə icraatı, həm də məhkəməyədək icraat mərhələsində konkret zaman kəsiyində həyata keçirilir və bu zaman kəsiyi prosessual müddətləri ehtiva edir (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 158.3-cü maddəsinin bəzi müddəalarının, 158.4 və 290.3-cü maddələrinin şərh edilməsinə dair” 2011-ci il 10 oktyabr tarixli Qərarı).

Avropa Məhkəməsinin formalaşdırdığı hüquqi mövqeyə görə “ağlabatan müddət” təkcə məhkəmə mərhələsini deyil, həmçinin ilkin istintaq mərhələsini də əhatə edir. Eyni zamanda, bu müddət cinayət işinin materialları məhkəməyə təqdim edilməmişdən əvvəl, yəni ibtidai araşdırma mərhələsindən, şəxsə ittiham elan olunduğu andan və ya azadlığın məhdudlaşdırıldığı tarixdən, hətta şəxs cinayət təqibinə məruz qaldığı andan hesablanmağa başlayır (Deweer Belçikaya qarşı iş üzrə 1980-ci il 27 fevral, Neumeister Avstriyaya qarşı iş üzrə 1968-ci il 27 iyun, Rıngisen Avstriyaya qarşı iş üzrə 1971-ci il 16 iyul il tarixli qərarlar).

Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu sorğuda qaldırılan məsələnin həlli üçün, ilk növbədə, Cinayət-Prosessual Məcəllənin bir-biri ilə sistemli əlaqədə olan bəzi müddəalarının təhlilini vacib hesab edir.

Cinayət-Prosessual Məcəllənin 1.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq, Azərbaycan Respublikasının cinayət-prosessual qanunvericiliyi ona yönəlmişdir ki, cinayət törətməkdə təqsiri olmayan heç kəsi cinayət prosesini həyata keçirən orqanların vəzifəli şəxslərinin və ya hakimlərin özbaşına hərəkətləri ilə qanunsuz şübhə altına almaq, ittiham və ya məhkum etmək mümkün olmasın, heç kəs qanunsuz və ya zərurət olmadan prosessual məcburiyyət tədbirlərinə, insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının digər məhdudiyyətlərinə məruz qalmasın.

Cinayətləri tezliklə açmaq, cinayət təqibi ilə bağlı bütün halları hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırmaq və cinayət törətmiş şəxsləri ifşa və cinayət məsuliyyətinə cəlb etmək isə cinayət mühakimə icraatının vəzifələri sırasında müəyyən edilmişdir (Cinayət-Prosessual Məcəllənin 8.0.3 və 8.0.4-cü maddələri).

Qeyd olunmalıdır ki, həmin Məcəllənin 10–36-cı maddələrində göstərilmiş cinayət mühakimə icraatının əsas prinsipləri və şərtləri cinayət təqibinin həyata keçirilməsinin  qaydalarını müəyyən etməklə şəxsin insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının qanunsuz məhdudlaşdırılması hallarından müdafiəsinə, hər bir cinayət təqibinin qanuniliyinin və əsaslılığının təmin edilməsinə xidmət edir. Cinayət prosesini həyata keçirən orqanlar üçün cinayət prosesində iştirak edən bütün şəxslərin Konstitusiya ilə təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarına riayət olunmasını təmin etmək əsas vəzifələri kimi müəyyən edilmişdir (Cinayət-Prosessual Məcəllənin 9.1 və 12.1-ci maddələri).

Cinayət-prosessual qanunvericiliyin təyinatına müvafiq olaraq və cinayət mühakimə icraatının vəzifələrinin icrasına nail olunması məqsədilə qanunvericilikdə cinayət təqibi üzrə icraatın birləşdirilməsi və cinayət təqibi üzrə icraatın ayrılması ilə bağlı müddəalar nəzərdə tutulmuşdur.

Cinayət-Prosessual Məcəllənin 50-ci maddəsinə əsasən, cinayət təqibi ilə bağlı bütün halların hərtərəfli, tam, obyektiv və vaxtında baxılmasına mane olmayan və onun xarakterinə görə ayrıca baxılması mümkün olan bütün hallarda cinayət təqibi üzrə icraatın ayrılmasına yol verilir. Cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlin törədilməsində iştirak etmiş, cinayət məsuliyyətinə cəlb etməyə imkan verən yaş həddinə çatmayan şəxs digər şəxslərlə birlikdə cinayət təqibinə məruz qalarsa, onun barəsindəki icraat ibtidai araşdırma zamanı mümkün qədər ayrıca icraata ayrılmalıdır. Cinayət təqibi üzrə icraatın ayrılması müstəntiqin, prokurorun və ya məhkəmənin qərarı ilə həyata keçirilir.

Nəzərə alınmalıdır ki, cinayət mühakimə icraatının məqsədləri yalnız cinayətdən zərərçəkmişlərin hüquqlarının müdafiəsini deyil, həmçinin cinayət təqibinə məruz qalan şəxslərin hüquq və azadlıqlarının müdafiəsini ehtiva edir. Bu baxımdan, cinayət işinin ayrıca icraata ayrılması cinayət prosesinin obyektivlik, qərəzsizlik, habelə məsuliyyətin və cəzanın fərdiləşdirilməsi kimi prinsiplərin realizəsinə xidmət edir.

Ümumiyyətlə, cinayət-prosessual qanunvericilikdə təsbit olunmuş cinayət təqibi üzrə icraatın birləşdirilməsi və ayrılması ilə bağlı münasibətləri tənzimləyən normalar iki başlıca məqsədin təmin edilməsinə istiqamətlənmişdir:

· prosessual qənaət prinsipinin gözlənilməsi;

· cinayət təqibi ilə bağlı bütün halların hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırılması.

Məhz bu məqsədlərdən irəli gələrək qanunverici cinayət təqibi üzrə icraatın birləşdirilə bildiyi, icraatın birləşdirilməsinin qadağan olunduğu, cinayət təqibi üzrə icraatın ayrılmasına yol verildiyi, həmçinin cinayət işinin materiallarından başqa cinayət işinin ayrıca icraata ayrılmalı olduğu halları müəyyən etmişdir.

Cinayət işinin ayrıca baxılmasının mümkünlüyü dedikdə həm ilkin, həm də ayrılmış cinayət təqibi üzrə bütün halların müəyyən edilməsi üçün istintaqın, zəruri prosessual hərəkətlərin, o cümlədən məhkəmə baxışının müstəqil surətdə həyata keçirilə bilməsi başa düşülür (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 49.4.2-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 8.0.3, 8.0.4 və 48.1-ci maddələri və Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 307-ci maddəsi ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 2023-cü il 8 may tarixli Qərarı).

Cinayət-Prosessual Məcəllənin 211.2-ci maddəsi ilə müstəntiq və ya ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurorun öz icraatında olan cinayət işinin materiallarından başqa cinayət işini ayrıca icraata ayırması şərtləri müəyyən edilmişdir.

Həmin maddə ilə nəzərdə tutulmuş şərtlərdən biri və ya bir neçəsi mövcud olsa da, cinayət təqibi ilə bağlı bütün halların hərtərəfli, tam, obyektiv və vaxtında araşdırılmasına maneələr olduqda başqa cinayət işi ayrıla bilməz (Cinayət-Prosessual Məcəllənin    211.3-cü maddəsi).

Beləliklə, cinayət-prosessual qanunvericiliyin tələbləri nəzərə alınmaqla cinayət təqibi üzrə icraatların ayrılması barədə qərar qəbul edilərkən cinayət işlərinin ayrılmasının səmərəliliyi meyarından çıxış edilməlidir ki, bununla da prosessual qənaət prinsipinə əməl edilməsi və cinayət təqibi ilə bağlı bütün halların hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırılması təmin edilmiş olsun.

Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu “Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 142-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 2020-ci il 8 yanvar tarixli Qərarında qeyd etmişdir ki, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 50.3-cü maddəsi həmin Məcəllənin 9.1.3 və 211-ci maddələri ilə əlaqəli şəkildə cinayət işinin ayrıca icraata ayrılması barədə qərar qəbul edərkən müstəntiq, prokuror və hakimin üzərinə müvafiq hüquqi və faktiki əsasların göstərilməsi vəzifəsini qoyur. Cinayət işinin ədalətli həlli üçün bu cür qərar onun qəbul olunmasının vacibliyini təsdiq edən və iş materiallarında öz əksini tapmış konkret hallara, həmçinin maddi və prosessual hüquq normalarına əsaslanmaqla qəbul edilməlidir.

Cinayət işinin ayrıca icraata ayrılması hallarında ibtidai istintaq müddətinin axımının hansı andan başlanması ilə əlaqədar qeyd olunmalıdır ki, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 48.1.2-ci maddəsinə əsasən, cinayət təqibi üzrə icraat təhqiqatçı, müstəntiq, prokuror və ya məhkəmə tərəfindən həmin Məcəllədə nəzərdə tutulmuş müddətlərdə elə başlanmalı və qurtarmalıdır ki, şəxslər onlara ittiham elan olunmasını, işlərinə baxılmasını və pozulmuş hüquqlarının bərpasını həddən artıq uzun müddət gözləməsinlər.

Həmin Məcəllənin 218.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq, ibtidai istintaq müddəti cinayət işinin başlandığı gündən hesablanır, işin məhkəməyə göndərilməsi və ya icraatına xitam verilməsi haqqında qərarın çıxarıldığı gün bitir.

Göstərilməlidir ki, cinayət-prosessual qanunvericilikdə ibtidai istintaqın müddətinin axımının başlanma anı ilə bağlı yuxarıda qeyd edilən qaydadan hər hansı bir istisna nəzərə tutulmamışdır və bu qayda ibtidai istintaq müddətinin hesablanmasının zəruri olduğu bütün hallara, o cümlədən Cinayət-Prosessual Məcəllənin 211.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş hallara şamil olunur.

Burada nəzərə alınmalıdır ki, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 211.2.2–211.2.6-cı maddələrində təsbit edilən şərtlərlə ayrılmış cinayət işi üzrə ibtidai istintaq, eyni bir cinayətə görə başlanmış ibtidai araşdırmanın yeni icraatda davamıdır və belə hallarda ayrılmış cinayət işi üzrə istintaq müddətinin axımının ayrılma haqqında qərar qəbul edildiyi andan hesablanması, ayrılma haqqında qərar qəbul edilənə qədər keçən müddətin ibtidai istintaq müddəti qismində qiymətləndirilməməsi ilə nəticələnəcəkdir ki, bununla həmin müddət ərzində əldə edilmiş sübutların mümkünlüyü, mötəbərliyi, qəbul edilmiş qətimkan tədbirlərinin qanuniliyi şübhə altına alınmış olar. Son nəticədə bu halda ibtidai istintaq müddətinin cinayət işinin ayrılması barədə qərar qəbul edildiyi andan hesablanması cinayət prosesi tərəflərinin (həm təqsirləndirilən (şübhəli), həm də zərərçəkmiş şəxsin) prosessual hüquqlarının pozulmasına şərait yaratmaqla cinayət-prosessual qanunvericiliyin əsas prinsiplərinin inkar edilməsinə gətirib çıxarar.

Bununla belə o da xüsusilə qeyd edilməlidir ki, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 211.2.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş əsasla, yəni təqsirləndirilən şəxsin ittiham edildiyi cinayətlə bərabər onunla bağlı olmayan, təqsirləndirilən şəxs tərəfindən deyil, digər məlum və ya naməlum şəxslər tərəfindən təqsirləndirilən şəxsin iştirakı olmadan törədilmiş başqa cinayətin müəyyən edilməsi əsası ilə cinayət işi ayrıldıqda, cinayət işinin materiallarından başqa cinayət işinin ayrılması ilə yanaşı, yeni cinayət hadisəsinə görə cinayət işinin başlanması tələb olunur. Çünki ilkin işdəki cinayət işinin başlanması barədə qərar tamamilə fərqli əmələ görə çıxarılmış sənəd kimi çıxış etməklə yeni cinayət təqibinin aparılmasının başlanğıcını ehtiva etmir.

Nəzərə alınmalıdır ki, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 46, 204–210-cu maddələrinin mənasına görə, cinayət işinin başlanması üçün səbəb və əsas olduğu bütün hallarda, o cümlədən həmin Məcəllənin 211.2.1-ci maddəsində göstərilən əsasla cinayət işinin materiallarından başqa cinayət işi ayrıldıqda və cinayətin əlamətlərinə işarə edən kifayət qədər dəlillər olduqda cinayət işi başlanmalıdır.

Eyni zamanda, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 211.2.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsasla cinayət işi ayrıldıqda yeni cinayət işinin başlanılmaması cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən (şübhəli) şəxslərin statusunu sual altına qoymuş olar ki, bu da onların hüquqlarının məhdudlaşdırılması ilə nəticələnə bilər.

Halbuki Konstitusiyada demokratik hüquqi dövlətin təbiətini, mahiyyətini əks etdirən və cinayət mühakimə icraatında insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının təminatını nəzərdə tutan bir sıra prinsiplər təsbit edilmişdir (Konstitusiyanın 25, 28, 32, 33, 60, 61, 63, 65, 66, 67, 68, 125 və 127-ci maddələri). Bu baxımdan cinayət prosesinin digər iştirakçıları kimi təqsirləndirilən (şübhəli) şəxsin də əsas hüquqlarının təmin edilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb etməklə, belə hüquqların həyata keçirilməsi cinayət mühakimə icraatının istənilən mərhələsində mümkün olmalıdır.

Qeyd edilməlidir ki, cinayət işinin başlanılması mərhələsi cinayət prosesinin cinayət işinin başlanılması üçün əsasların, cinayətin əlamətlərinə işarə edən dəlillərin qiymətləndirildiyi, cinayət təqibini istisna edən, cinayət təqibinin həyata keçirilməməsinə imkan verən, habelə cinayət təqibinin həyata keçirilməsinə mane olan halların və s. müəyyən edildiyi vacib mərhələsidir.

Burada yeganə istisna, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 45.3-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətə dair şikayət üzrə təhqiqatçının cinayət işi başlamadan sadələşdirilmiş icraat aça bilməsi halıdır. Bununla belə, Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun ifadə etdiyi hüquqi mövqeyə əsasən, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməli törətmiş şəxs məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatda da təqsirləndirilən şəxs statusuna malikdir.

Nəzərə alınmalıdır ki, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat zamanı cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməli törətmiş şəxsin hüquqlarının təmin edilməsi, ona qarşı irəli sürülmüş ittihamın mövcudluğundan, onun təqsirliliyinin sübuta yetirilməsinə yönəlmiş müvafiq prosessual qərarların qəbul edilməsindən və xüsusən də, təxirəsalınmaz istintaq hərəkətlərinin aparılmasından irəli gəlir. Bu zaman həmin şəxsin cinayət təqibi üzrə yalnız formal prosessual vəziyyətinin deyil, həmçinin faktiki vəziyyətinin nəzərə alınması zərurəti yaranır (“Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 293.1-ci maddəsinin və 297.0.4-cü maddəsinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” 2011-ci il 12 yanvar tarixli Qərar).

Qeyd edilənləri nəzərə alaraq, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu hesab edir ki, Cinayət-Prosessual Məcəllənin 211.2.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş əsasla cinayət işinin materiallarından başqa cinayət işi ayrılarkən ayrılma haqqında qərarda yeni cinayət işinin başlanılması məsələsi həllini tapmalıdır.

Göstərilənlərə əsasən Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu aşağıdakı nəticələrə gəlir:

- Konstitusiyanın 60-cı maddəsinin II hissəsi, 71-ci maddəsi və Cinayət-Prosessual Məcəllənin 218.3-cü maddəsinin müddəalarından irəli gələrək, həmin Məcəllənin 211.2.2–211.2.6-cı maddələrində müəyyən edilən əsaslarla cinayət işinin materiallarından başqa cinayət işi ayrıca icraata ayrıldıqda istintaq müddətinin axımı ilkin cinayət işinin başlandığı gündən hesablanır;

- Cinayət-Prosessual Məcəllənin 211.2.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş əsasla  ayrılmış cinayət işi üzrə ibtidai istintaq müddəti ayrılma haqqında qərar qəbul edildiyi (yeni cinayət işi başlanıldığı) gündən hesablanır.

  Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin IV hissəsini və “Konstitusiya Məhkəməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 60, 62, 63, 65–67 və 69-cu maddələrini rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu

QƏRARA  ALDI:

1. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin II hissəsi, 71-ci maddəsi və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 218.3-cü maddəsinin müddəalarından irəli gələrək, həmin Məcəllənin 211.2.2–211.2.6-cı maddələrində müəyyən edilən əsaslarla cinayət işinin materiallarından başqa cinayət işi ayrıca icraata ayrıldıqda istintaq müddətinin axımı ilkin cinayət işinin başlandığı gündən hesablanır.

2. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 211.2.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş əsasla ayrılmış cinayət işi üzrə ibtidai istintaq müddəti ayrılma haqqında qərar qəbul edildiyi (yeni cinayət işi başlanıldığı) gündən hesablanır.

3. Qərar dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir.

4. Qərar Azərbaycan Respublikasının rəsmi dövlət qəzetlərində və “Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Məlumatı”nda dərc edilsin, habelə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin rəsmi internet saytında yerləşdirilsin.

5. Qərar qətidir, heç bir orqan və ya şəxs tərəfindən ləğv edilə, dəyişdirilə və ya rəsmi təfsir edilə bilməz.

Sədr                                                                                           Fərhad Abdullayev